PMG PARTNER WARSZAWA

Plan gospodarczy spółdzielni mieszkaniowej – co to jest i co zawiera?

Co roku spółdzielnia planuje wydatki związane z utrzymaniem budynków, remontami, administracją czy dostawą usług. Jednym z podstawowych dokumentów wykorzystywanych do takiego planowania jest plan gospodarczy.

To w nim ujmuje się przewidywane przychody, koszty i zadania na kolejny okres. Plan ma też znaczenie dla mieszkańców, bo część założonych w nim kosztów może później wpływać na wysokość opłat związanych z korzystaniem z lokalu.

Co to jest plan gospodarczy spółdzielni mieszkaniowej?

Plan gospodarczy spółdzielni mieszkaniowej to dokument, w którym określa się przewidywane przychody, koszty i zadania spółdzielni na określony okres, najczęściej na rok.

W praktyce taki służy on do planowania m.in. kosztów eksploatacji, utrzymania nieruchomości, remontów, administracji i innych działań związanych z funkcjonowaniem spółdzielni.

Przepisy nie narzucają jednego, obowiązującego wszystkie spółdzielnie wzoru planu gospodarczego. Jego szczegółowa forma może więc wynikać ze statutu, regulaminów i zasad przyjętych w konkretnej spółdzielni.

Czy każda spółdzielnia mieszkaniowa ma plan gospodarczy?

Prawo spółdzielcze wprost zalicza uchwalanie planów gospodarczych do kompetencji rady nadzorczej, chyba że statut przekazuje tę kompetencję walnemu zgromadzeniu. Plan gospodarczy jest więc jednym z podstawowych dokumentów wykorzystywanych do planowania działalności spółdzielni.

Nie należy jednak rozumieć art. 46 Prawa spółdzielczego jako przepisu, który narzuca każdej spółdzielni identyczny plan, jego zakres czy konkretny układ. Szczegółowe zasady mogą wynikać ze statutu i innych regulacji obowiązujących w danej spółdzielni.

Kto przygotowuje plan gospodarczy spółdzielni mieszkaniowej?

Projekt planu przygotowuje zwykle zarząd przy wsparciu administracji, księgowości i służb technicznych. W zbieraniu danych dotyczących konkretnych budynków może uczestniczyć również administrator nieruchomości, który zna bieżące potrzeby obiektu, planowane prace i koszty jego utrzymania.

Pod uwagę bierze się m.in.:

  • koszty ponoszone w poprzednich okresach,
  • zawarte umowy,
  • przewidywane ceny usług i mediów,
  • potrzeby remontowe,
  • planowane inwestycje,
  • bieżące zobowiązania,
  • dane dotyczące poszczególnych nieruchomości.

Warto rozróżnić przygotowanie projektu od jego formalnego uchwalenia. Są to dwa odrębne etapy.

Kto uchwala plan gospodarczy spółdzielni?

Co do zasady plan gospodarczy uchwala rada nadzorcza spółdzielni. Prawo spółdzielcze zalicza to wprost do zakresu jej działania.

Statut może jednak przekazać tę kompetencję walnemu zgromadzeniu. Dlatego w przypadku konkretnej spółdzielni warto sprawdzić nie tylko ustawę, ale również jej statut.

Co zawiera plan gospodarczy spółdzielni mieszkaniowej?

Zakres dokumentu zależy od konkretnej spółdzielni. Plan może obejmować przewidywane przychody, koszty utrzymania nieruchomości, remonty, administrację i inne wydatki związane z działalnością spółdzielni.

Przykładowo mogą się w nim znaleźć:

Element planuCo może obejmować?
Eksploatacja i utrzymanie nieruchomościsprzątanie, konserwacje, przeglądy, utrzymanie części wspólnych
Media i usługienergia części wspólnych, woda, ścieki, odpady – zależnie od sposobu rozliczania
Remontyplanowane prace i nakłady remontowe
Administracjakoszty zarządzania, księgowości i obsługi technicznej
Ubezpieczenia i podatkikoszty dotyczące nieruchomości i działalności spółdzielni
Przychodyopłaty związane z lokalami, przychody z najmu lub innych źródeł
Inne zadaniainwestycje, modernizacje, działalność społeczna lub kulturalna – jeśli występuje

Nie każda spółdzielnia ujmuje te pozycje dokładnie w taki sam sposób.

Czy plan gospodarczy jest taki sam dla całej spółdzielni?

Niekoniecznie. W dużej spółdzielni koszty i zadania mogą być planowane z podziałem na poszczególne nieruchomości, osiedla albo rodzaje działalności.

Ma to praktyczne znaczenie, bo poszczególne budynki mogą generować inne koszty i wymagać innych remontów. Nie każdy wydatek powinien być więc automatycznie rozkładany w taki sam sposób na wszystkich użytkowników lokali.

Jak plan gospodarczy wpływa na opłaty za mieszkanie?

Planowane koszty mogą stanowić podstawę kalkulacji części opłat związanych z korzystaniem z lokalu. Samo przyjęcie planu gospodarczego nie oznacza jednak automatycznie podwyższenia opłat.

Na żądanie osoby zobowiązanej do ich ponoszenia spółdzielnia ma obowiązek przedstawić kalkulację wysokości opłat.

Jeżeli spółdzielnia zmienia wysokość opłat, musi także zachować ustawowe terminy:

  • w przypadku opłat zależnych od spółdzielni – zawiadomienie powinno nastąpić co najmniej 3 miesiące naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego,
  • w przypadku kosztów niezależnych od spółdzielni, np. energii, gazu, wody czy odbioru odpadów – co najmniej 14 dni przed upływem terminu wnoszenia opłat, ale nie później niż ostatniego dnia poprzedniego miesiąca.

Zmiana wysokości opłat wymaga również pisemnego uzasadnienia.

Czy mieszkańcy mogą zobaczyć plan gospodarczy spółdzielni?

Zakres dostępu do dokumentów zależy m.in. od statusu osoby zainteresowanej.

Członek spółdzielni ma ustawowo określone prawa dostępu do dokumentów, w tym m.in. statutu, regulaminów, uchwał organów, protokołów obrad, protokołów lustracji, rocznych sprawozdań finansowych i określonych umów zawieranych przez spółdzielnię.

Nie oznacza to jednak automatycznie nieograniczonego prawa do wszystkich dokumentów związanych z działalnością spółdzielni. W przypadku samego planu gospodarczego warto sprawdzić sposób jego przyjęcia oraz zasady udostępniania dokumentów wynikające ze statutu i regulaminów konkretnej spółdzielni.

Czy można zakwestionować opłaty wynikające z planu gospodarczego?

Tak, jeżeli osoba zobowiązana do ponoszenia opłat uważa, że ich zmiana jest nieuzasadniona, może w określonych przypadkach zakwestionować ją bezpośrednio na drodze sądowej.

Prawo to przysługuje m.in. członkom spółdzielni, właścicielom lokali niebędącym członkami oraz osobom posiadającym spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Ciężar wykazania zasadności zmiany wysokości opłat spoczywa na spółdzielni.

Nie należy jednak utożsamiać tego z prostym „zaskarżeniem planu gospodarczego”. Czym innym jest sam plan, czym innym uchwała organu, który go przyjął, a czym innym konkretna zmiana wysokości opłat.

Czym różni się plan gospodarczy od planu remontów?

Plan gospodarczy ma szerszy zakres. Może obejmować całokształt planowanych przychodów, kosztów i zadań spółdzielni.

Plan remontów koncentruje się natomiast na konkretnych pracach remontowych, modernizacjach i nakładach związanych z nieruchomościami.

W zależności od zasad obowiązujących w spółdzielni plan remontów może być częścią planu gospodarczego albo funkcjonować jako osobny dokument lub załącznik.

Czym różni się plan gospodarczy od sprawozdania finansowego?

Plan gospodarczy dotyczy przyszłości – pokazuje, jakie działania, koszty i przychody spółdzielnia przewiduje w kolejnym okresie.

Sprawozdanie finansowe odnosi się natomiast do okresu, który już się zakończył. Pokazuje rzeczywistą sytuację finansową i wyniki działalności spółdzielni.

Najprościej:

  • plan gospodarczy – co spółdzielnia zamierza zrobić,
  • sprawozdanie finansowe – co rzeczywiście wydarzyło się w danym okresie.

Czy plan gospodarczy może być zmieniany w ciągu roku?

Tak, plan może zostać zmieniony, jeżeli w trakcie roku pojawią się okoliczności wymagające korekty wcześniejszych założeń.

Może chodzić np. o:

  • wzrost cen usług lub materiałów,
  • nieprzewidzianą awarię,
  • zmianę zakresu remontów,
  • nowe inwestycje,
  • zmianę obowiązków wynikających z przepisów.

Sposób aktualizacji zależy od tego, jaki organ jest właściwy do przyjęcia planu i jakie zasady przewiduje statut lub inne regulacje obowiązujące w spółdzielni.

Dlaczego plan gospodarczy jest ważny dla mieszkańców?

Plan pozwala lepiej zrozumieć, jakie koszty spółdzielnia przewiduje, jakie remonty i inne zadania zamierza wykonać oraz z czego mogą wynikać zmiany niektórych opłat.

Dobrze przygotowany i czytelny plan ułatwia też ocenę, czy wydatki odpowiadają potrzebom nieruchomości i jakie priorytety przyjęto na najbliższy okres.

Z tego punktu widzenia plan gospodarczy jest ważnym elementem przejrzystego zarządzania spółdzielniami – zarówno dla organów spółdzielni, jak i osób korzystających z lokali.

FAQ

Czy plan gospodarczy spółdzielni musi obejmować cały rok?

Najczęściej plan przygotowuje się na rok, ale Prawo spółdzielcze nie narzuca jednego obowiązkowego okresu planowania dla wszystkich spółdzielni. Szczegółowe zasady mogą wynikać ze statutu i praktyki konkretnej spółdzielni.

Czy plan gospodarczy może przewidywać podwyżkę opłat?

Może uwzględniać wzrost kosztów, który później wpłynie na kalkulację opłat. Samo przyjęcie planu nie powoduje jednak automatycznej podwyżki. Zmiana opłat wymaga zachowania zasad i terminów określonych w ustawie.

Czy fundusz remontowy jest częścią planu gospodarczego?

Może być uwzględniony w planie gospodarczym, ale sposób prezentowania wpływów, wydatków i planowanych remontów zależy od zasad obowiązujących w danej spółdzielni. Szczegółowy plan remontów może też funkcjonować jako osobny dokument.

Czy plan gospodarczy może być inny dla każdego budynku?

Tak. Szczególnie w dużych spółdzielniach planowanie i rozliczanie części kosztów może odbywać się z podziałem na poszczególne nieruchomości. Wynika to z tego, że budynki mają różne koszty utrzymania i potrzeby remontowe.

Co dzieje się, gdy rzeczywiste koszty są wyższe niż założono w planie?

Zależy to od przyczyny i zasad obowiązujących w spółdzielni. Konieczna może być korekta planu, zmiana zakresu zaplanowanych działań albo przeliczenie niektórych opłat. Każda zmiana opłat musi jednak odbywać się zgodnie z właściwymi przepisami.

Czy spółdzielnia rozlicza wykonanie planu gospodarczego?

Rada nadzorcza w ramach swoich ustawowych kompetencji bada okresowe sprawozdania i dokonuje ocen wykonania przez spółdzielnię jej zadań gospodarczych. Sposób formalnego rozliczenia konkretnego planu może natomiast wynikać ze statutu i wewnętrznych zasad spółdzielni.

Czy plan gospodarczy i budżet spółdzielni to to samo?

Nie zawsze. W potocznym języku te pojęcia bywają używane zamiennie, ale plan gospodarczy może mieć szerszy zakres niż samo zestawienie przewidywanych przychodów i kosztów. Może obejmować również konkretne zadania, remonty, inwestycje i inne działania planowane przez spółdzielnię.